เตรียมตัว HBOT อย่างไร ก่อนทำห้ามทำอะไรบ้าง

นัดทำ HBOT ครั้งแรกไว้แล้ว แต่ยังไม่แน่ใจว่าต้องงดอาหารไหม ทาครีมได้หรือเปล่า หรือใส่เสื้อผ้าแบบไหนดี การเตรียมตัว HBOT ที่ถูกต้องช่วยให้การทำแต่ละครั้งปลอดภัย สบายตัว และไม่ต้องเลื่อนนัดกะทันหัน

ลองนึกภาพว่าเหมือนการเตรียมตัวขึ้นเครื่องบิน ผู้โดยสารต้องผ่านการตรวจสิ่งของ ห้ามนำบางอย่างขึ้นเครื่อง และหูมักอื้อตอนเครื่องขึ้นลงเพราะความดันเปลี่ยน ห้อง HBOT ก็มีกติกาคล้ายกัน เพียงแต่ความดันเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง

บทความนี้รวมเช็กลิสต์ก่อนวันนัด สิ่งที่ห้ามนำเข้าห้อง วิธีปรับความดันหู และใครที่ควรปรึกษาแพทย์ก่อน ดูรายละเอียดบริการได้ที่ Hyperbaric Oxygen Therapy

ทำไมการเตรียมตัว HBOT ถึงสำคัญ

การเตรียมตัว HBOT สำคัญเพราะ HBOT (Hyperbaric Oxygen Therapy) คือการหายใจเอาออกซิเจนภายในห้องที่มีความดันสูงกว่าบรรยากาศปกติ สภาพแวดล้อมนี้มีสองเรื่องที่ต้องระวัง คือ ความดันที่เปลี่ยน ซึ่งส่งผลต่อช่องว่างที่มีอากาศในร่างกาย เช่น หู โพรงจมูก และปอด และ ออกซิเจนความเข้มข้นสูง ที่ทำให้วัสดุติดไฟได้ง่ายกว่าปกติ

งานทบทวนวรรณกรรมสรุปว่า HBOT เป็นหนึ่งในการบำบัดที่ปลอดภัยที่สุดในปัจจุบัน ผลข้างเคียงส่วนใหญ่หายได้เอง และป้องกันได้ด้วยการคัดกรองที่เหมาะสม การเตรียมตัวที่ดีจึงเป็นส่วนหนึ่งของความปลอดภัย

เช็กลิสต์ก่อนวันนัด

ก่อนถึงวันนัด ควรสำรวจร่างกายและแจ้งเจ้าหน้าที่หากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

• เป็นหวัด คัดจมูก หรือไซนัสอักเสบ: ทำให้ปรับความดันหูได้ยาก ควรเลื่อนนัดจนกว่าอาการจะหาย
• มีไข้: ไข้สูงเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงจากออกซิเจน
• ตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์
• ยาที่ใช้ประจำ: รวมถึงยาเคมีบำบัดบางชนิด และยาที่ใช้รักษาภาวะติดสุรา
• โรคประจำตัว: เช่น โรคปอด หอบหืด ลมชัก เบาหวานที่ใช้อินซูลิน หรือโรคหัวใจ
• ประวัติผ่าตัด: โดยเฉพาะผ่าตัดหู ตา หรือทรวงอก
• อุปกรณ์ฝังในร่างกาย: เช่น เครื่องกระตุ้นหัวใจ หรือปั๊มยา
• กลัวที่แคบ: แจ้งล่วงหน้าเพื่อให้เจ้าหน้าที่ช่วยเตรียมความพร้อม

ก่อนทำ HBOT ห้ามทำอะไรบ้าง

เหมือนการตรวจสัมภาระก่อนขึ้นเครื่อง สิ่งของบางอย่างห้ามนำเข้าห้อง HBOT เพราะเสี่ยงต่อการเกิดประกายไฟหรือติดไฟในสภาพที่มีออกซิเจนสูง

นอกจากนี้ ควร งดสูบบุหรี่ เพราะนิโคตินทำให้หลอดเลือดหดตัว ลดประโยชน์ของออกซิเจน งดแอลกอฮอล์ ก่อนวันนัด และ จำกัดคาเฟอีน เนื่องจากทั้งนิโคตินและคาเฟอีนถูกจัดเป็นปัจจัยที่ต้องระวังในแนวทางความปลอดภัยของ HBOT

วันทำ: กิน ดื่ม และแต่งตัวอย่างไร

1. กินอาหารเบา ๆ ก่อนมา: ไม่ควรมาท้องว่าง โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเบาหวาน เพื่อป้องกันน้ำตาลในเลือดต่ำ
2. ดื่มน้ำให้เพียงพอ: แต่หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มอัดลม เพราะแก๊สในกระเพาะอาจทำให้แน่นท้องเมื่อความดันเปลี่ยน
3. ล้างหน้าให้สะอาด: ไม่แต่งหน้า ไม่ทาโลชั่นหรือครีมที่มีน้ำมัน
4. ใส่เสื้อผ้าสบาย ๆ: เลือกผ้าฝ้าย หรือเปลี่ยนเป็นชุดที่คลินิกจัดให้
5. มาก่อนเวลานัด: เผื่อเวลาเปลี่ยนชุด เก็บของ และฟังคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่
6. เข้าห้องน้ำก่อนเริ่ม: เพื่อให้ผ่อนคลายได้ตลอดการทำ

ระหว่างทำ: วิธีปรับความดันหู

อาการหูอื้อเมื่อความดันเปลี่ยนเป็นเรื่องที่พบบ่อยที่สุด งานทบทวนวรรณกรรมพบว่าส่วนใหญ่เป็นอาการเล็กน้อย และป้องกันได้ด้วยการปรับความดันหูตั้งแต่เริ่มรู้สึกตึง เหมือนตอนเครื่องบินลดระดับ

• กลืนน้ำลาย หรือจิบน้ำ: ช่วยเปิดท่อที่เชื่อมระหว่างหูชั้นกลางกับลำคอ
• หาว หรือขยับขากรรไกร: ใช้ได้ดีกับหลายคน
• บีบจมูกแล้วเป่าลมเบา ๆ: ปิดปากและบีบจมูก แล้วค่อย ๆ เป่าลมจนรู้สึกหูโล่ง ห้ามเป่าแรง
• ทำตั้งแต่เริ่มรู้สึกตึง: อย่ารอจนปวดหู
• แจ้งเจ้าหน้าที่ทันที: หากปวดหู ปวดโพรงจมูก หายใจลำบาก หรือรู้สึกไม่สบาย เพื่อหยุดหรือชะลอการเพิ่มความดัน

หลังทำ HBOT ควรดูแลตัวเองอย่างไร

ส่วนใหญ่ใช้ชีวิตได้ตามปกติทันที บางคนอาจรู้สึกหูอื้อเล็กน้อยหรือเหนื่อยเล็กน้อยซึ่งมักหายเองในเวลาไม่นาน ผู้ที่ทำต่อเนื่องหลายสัปดาห์อาจสังเกตว่าสายตามัวลงชั่วคราว อาการนี้มักกลับเป็นปกติภายในไม่กี่สัปดาห์หลังหยุด

หากมีอาการปวดหูต่อเนื่อง ได้ยินลดลง เวียนศีรษะ หรือแน่นหน้าอก ควรแจ้งคลินิกและพบแพทย์

HBOT ที่ Aestheta

Hyperbaric Oxygen Therapy อยู่ในหมวด Anti Aging Program ของ Aestheta เป็นการดูแลด้วยการหายใจภายใต้ความดันที่สูงกว่าปกติ คลินิกระบุว่าอาจช่วยลดการอักเสบและอาการบวม และส่งเสริมการฟื้นตัวของร่างกาย

HBOT 1 ครั้ง ราคาปกติ 5,990 บาท ราคาโปรโมชันขณะนี้ 3,990 บาท ราคาโปรโมชันอาจเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา ก่อนเริ่มควรผ่านการคัดกรองสุขภาพเพื่อประเมินความเหมาะสม

ใครไม่ควรทำ หรือต้องปรึกษาแพทย์ก่อน

• ผู้ที่มีภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่ยังไม่ได้รับการรักษา (ข้อห้ามเด็ดขาด)
• ผู้ที่ผ่าตัดตาและยังมีแก๊สค้างในลูกตา
• ผู้ที่กลัวที่แคบรุนแรง
• โรคปอดเรื้อรัง หอบหืด หรือเคยมีลมรั่วในปอด
• ปรับความดันหูได้ยาก หรือกำลังเป็นหวัดและไซนัสอักเสบ
• ลมชัก มีไข้สูง ตั้งครรภ์ หรือโรคหัวใจล้มเหลว
• เบาหวานที่ใช้อินซูลิน หรือมีอุปกรณ์ฝังในร่างกาย

หากมีข้อใดข้อหนึ่ง ควรแจ้งเจ้าหน้าที่และปรึกษาแพทย์ก่อนนัดหมาย

ข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย

ก่อนทำ HBOT ต้องงดอาหารไหม

ไม่ต้องงดอาหาร ควรกินอาหารเบา ๆ ก่อนมา ไม่ควรมาท้องว่าง และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มอัดลม

ทาครีมกันแดดหรือแต่งหน้ามาได้ไหม

ไม่ควร เพราะเครื่องสำอางและครีมหลายชนิดมีส่วนผสมที่ติดไฟได้ ควรล้างหน้าให้สะอาดก่อนเข้าห้อง

เป็นหวัดอยู่ ทำ HBOT ได้ไหม

ควรเลื่อนนัด เพราะอาการคัดจมูกทำให้ปรับความดันหูและโพรงจมูกได้ยาก อาจทำให้ปวดหูหรือเกิดการบาดเจ็บจากความดัน

ทำ HBOT แล้วหูอื้อ อันตรายไหม

หูอื้อเป็นอาการที่พบบ่อยและส่วนใหญ่เล็กน้อย ป้องกันได้ด้วยการกลืน หาว หรือบีบจมูกเป่าลมเบา ๆ หากปวดหูให้แจ้งเจ้าหน้าที่ทันที

HBOT ที่ Aestheta ราคาเท่าไหร่

ราคาปกติ 5,990 บาทต่อครั้ง ราคาโปรโมชันขณะนี้ 3,990 บาท ราคาโปรโมชันอาจเปลี่ยนแปลงได้

สรุป

การเตรียมตัว HBOT ไม่ยุ่งยาก เหมือนเตรียมตัวขึ้นเครื่องบิน เช็กสุขภาพก่อนวันนัด งดสิ่งที่เป็นเชื้อไฟ กินอาหารเบา ๆ และฝึกปรับความดันหูให้คล่อง เมื่อทำตามเช็กลิสต์นี้และแจ้งข้อมูลสุขภาพให้เจ้าหน้าที่ทราบ การทำแต่ละครั้งก็จะปลอดภัยและสบายตัวมากขึ้น

Reference

Heyboer M 3rd, Sharma D, Santiago W, McCulloch N, Advances in Wound Care, 2017;6(6):210-224

Gawdi R, Yrastorza J, Cooper JS, Hyperbaric Oxygen Therapy Contraindications, StatPearls Publishing, updated 2025